परिचय

वीरगंजमै रहिरहेका एक चिकित्सक

डा. निरज कुमार सिंहले आफ्नो सम्पूर्ण चिकित्सकीय जीवन नेपालको मधेश प्रदेशमै बिताउनुभएको छ — पहिले आकस्मिक कक्ष र सघन उपचार कक्षमा, पछि परामर्शदाता चिकित्सकका रूपमा, र यसै बीच जिल्लाको स्वास्थ्य पूर्वाधारका पक्षमा बोल्ने आवाजका रूपमा।

वीरगंजमै रहिरहेका एक चिकित्सक

डा. निरज कुमार सिंहले सन् २००१ मा वीरगंजस्थित तत्कालीन नारायणी उपक्षेत्रीय अस्पतालबाट चिकित्सा अभ्यास सुरु गर्नुभयो। सन् २००३ देखि २००९ सम्म उहाँले अस्पतालका दुई सबैभन्दा चुनौतीपूर्ण जिम्मेवारी — आकस्मिक कक्ष प्रमुख र आइसियु/सिसियु प्रमुख — सम्हाल्नुभयो, त्यसपछि स्नातकोत्तर अध्ययनका लागि केही समय काठमाडौं जानुभयो।

उहाँको स्नातक तहको चिकित्सा शिक्षा बेलारुसको भिटेब्स्क स्टेट मेडिकल युनिभर्सिटीबाट पूरा भयो। स्नातकोत्तर तालिमका लागि उहाँ नेपाल फर्किनुभयो र काठमाडौं विश्वविद्यालय अन्तर्गत नेपाल मेडिकल कलेज तथा शिक्षण अस्पताल, अत्तरखेल, जोरपाटीबाट आन्तरिक चिकित्सामा एम.डी. गर्नुभयो। त्यसपछि उहाँले मधुमेहसम्बन्धी थप स्नातकोत्तर तालिम लिनुभयो।

परामर्शदाता चिकित्सकका रूपमा उहाँ वीरगंज फर्किनुभयो। सन् २०२२ मा प्रकाशित समकक्षी-समीक्षित अनुसन्धानले उहाँलाई नारायणी अस्पतालको मेडिसिन विभागमा परामर्शदाता चिकित्सकका रूपमा उल्लेख गरेको छ भने सन् २०२४ को एक अनुसन्धानले आन्तरिक चिकित्सा विभाग अन्तर्गत। अस्पतालको कामसँगै उहाँ अमर चोकनजिक रेल्वे रोडमा रहेको आफ्नै मनकामना हेल्थ क्लिनिकमा परामर्श दिनुहुन्छ।

परामर्श कक्षभन्दा बाहिर डा. सिंहले नेपाल चिकित्सक संघमार्फत पेसाको सेवा गर्नुभएको छ — सन् २०२० देखि २०२३ सम्म केन्द्रीय कार्यकारिणी समितिको सहसचिवका रूपमा, र सन् २०२३ देखि २०२६ सम्म केन्द्रीय उपाध्यक्ष तथा मधेश प्रदेश संयोजकका रूपमा। उहाँ नियमित रूपमा टेलिभिजन र सार्वजनिक कार्यक्रममा मधुमेह, थाइराइड र क्षयरोगबारे बोल्नुहुन्छ, र मधेश प्रदेशका अस्पतालमा जनशक्ति तथा उपकरण अभावबारे लगातार सार्वजनिक रूपमा आवाज उठाउँदै आउनुभएको छ।

डिसेम्बर २०२५ मा सोसाइटी अफ इन्टरनल मेडिसिन अफ नेपालको १६औं अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा सह-प्यानलिस्टहरूसँग डा. निरज कुमार सिंह।
सम्मेलनको मूल विषय थियो “इन्स्पायरिङ द नेक्स्ट जेनेरेसन: कल्टिभेटिङ प्यासन फर इन्टरनल मेडिसिन”। डा.

शिक्षा

तालिम

  1. स्नातक

    एम.बी.बी.एस.

    भिटेब्स्क स्टेट मेडिकल युनिभर्सिटी, भिटेब्स्क, बेलारुस

  2. स्नातकोत्तर

    एम.डी., आन्तरिक चिकित्सा

    नेपाल मेडिकल कलेज तथा शिक्षण अस्पताल, अत्तरखेल, जोरपाटी — काठमाडौं विश्वविद्यालय

  3. थप तालिम

    मधुमेहमा पिजिटी

    अमेरिकन डायबिटिज एसोसिएसन, अमेरिका

    मधुमेह उपचारसम्बन्धी स्नातकोत्तर तालिम, उहाँको व्यावसायिक दर्तामा उल्लेख भएअनुसार।

कार्य अनुभव

पच्चीस वर्ष, एउटै जिल्ला

तलको विवरण डा. सिंहको आफ्नै भनाइ, क्लिनिकबाट पुष्टि गरिएका संस्थागत उपलब्धि र उहाँका प्रकाशित अनुसन्धानमा उल्लेखित संस्थागत परिचयमा आधारित छ।

  1. २००१

    चिकित्सकीय अभ्यास सुरु

    नारायणी उपक्षेत्रीय अस्पताल, वीरगंज

  2. २००३–२००९

    आकस्मिक कक्ष प्रमुख · आइसियु/सिसियु प्रमुख

    नारायणी अस्पताल, वीरगंज

    अस्पतालको आकस्मिक कक्ष तथा सघन र मुटु उपचार कक्षको जिम्मेवारी।

  3. स्नातकोत्तर वर्षहरू

    एम.डी., आन्तरिक चिकित्सा

    नेपाल मेडिकल कलेज तथा शिक्षण अस्पताल, काठमाडौं

    विशेषज्ञ तालिमका लागि केही समय वीरगंज छाडेर पुनः जिल्लामै फर्किनुभयो।

  4. २०२०–२०२१

    कोभिड-१९ अग्रपंक्ति सेवा

    नारायणी अस्पताल · नेपाल चिकित्सक संघ, प्रदेश २

    वीरगंजका महामारीका लहरहरूमा बिरामीको उपचार तथा संघको प्रादेशिक चिकित्सकीय प्रतिकार्यको संयोजन।

  5. २०२०–२०२३

    सहसचिव, केन्द्रीय कार्यकारिणी समिति

    नेपाल चिकित्सक संघ

  6. २०२१

    राष्ट्रिय अलंकार सूची

    संविधान दिवस अलंकार, नेपाल सरकार

    महामारीकालीन सेवाका लागि अलंकृत स्वास्थ्यकर्मीहरूको सूचीमा नारायणी अस्पतालबाट उल्लेखित।

  7. २०२३–२०२६

    केन्द्रीय उपाध्यक्ष · मधेश प्रदेश संयोजक

    नेपाल चिकित्सक संघ

    केन्द्रीय कार्यकारिणी समितिको २०७९–२०८२ कार्यकालका लागि निर्वाचित।

  8. डिसेम्बर २०२५

    प्यानलिस्ट, “नेपालमा आन्तरिक चिकित्साको अभ्यास”

    सोसाइटी अफ इन्टरनल मेडिसिन अफ नेपालको १६औं अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन

    रोयल टुलिप, ग्वार्को, ललितपुर।

  9. संस्थागत नेतृत्व

    हेमोडायलाइसिस इकाइ स्थापनाको नेतृत्व

    नारायणी अस्पताल, वीरगंज

    अस्पतालको हेमोडायलाइसिस इकाइ डा. सिंहको नेतृत्वमा स्थापना गरिएको हो।

  10. वर्तमान

    परामर्शदाता चिकित्सक, आन्तरिक चिकित्सा विभाग

    नारायणी अस्पताल, वीरगंज — तथा मनकामना हेल्थ क्लिनिक

महामारीकालीन सेवा

वीरगंज, २०२०–२०२१

वीरगंज नेपालको भारतसँगको सबैभन्दा व्यस्त नाकामा अवस्थित छ, र यो देशकै प्रारम्भिक कोभिड-१९ केन्द्रमध्ये एक बन्यो। डा. सिंहले दुवै ठूला लहर नारायणी अस्पतालभित्रै बिताउनुभयो।

सन् २०२० र २०२१ भरि उहाँ नारायणी अस्पतालका वरिष्ठ चिकित्सकका रूपमा राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यममा बारम्बार उद्धृत हुनुभयो — अस्पताललाई के-कस्तो अभाव छ भन्दै: शय्या, अक्सिजन, भेन्टिलेटर, र जनशक्ति।

सन् २०२० को अगस्टमा उहाँले गम्भीर बिरामीहरू अस्पताल आइपुग्दा निकै ढिलो भइसकेको र प्रदेश २ मा पर्याप्त आइसोलेसन शय्या, भेन्टिलेटर तथा अक्सिजन प्लान्ट नरहेको चेतावनी दिनुभएको थियो। सन् २०२१ को अप्रिलसम्म आइपुग्दा उहाँले अस्पतालले आफ्नो सामान्य क्षमताभन्दा बढी बिरामीको उपचार गरिरहेको र दैनिक करिब पचास ठूला अक्सिजन सिलिन्डर खपत भइरहेको बताउनुभयो।

चिकित्सकीय कामसँगै नेपाल चिकित्सक संघले उहाँलाई महामारीको चिकित्सकीय प्रतिकार्यका लागि प्रदेश २ संयोजकको जिम्मेवारी दिएको थियो। सन् २०२१ को जुलाईमा बार्बरा फाउन्डेसनले उहाँलाई आफ्नो कोभिड-१९ विशिष्ट पुरस्कारको चिकित्सक श्रेणीमा सम्मान गर्‍यो, र सोही वर्ष उहाँ नेपाल सरकारको संविधान दिवस अलंकार सूचीमा पर्नुभयो।

गृहपृष्ठमा रहेको तस्बिर यसै अवधिमा नारायणी अस्पतालको मूल ढोकामा खिचिएको हो, जुन क्लिनिकबाट उपलब्ध गराइएको हो।

व्यावसायिक संस्था

पेसाप्रतिको सेवा

  • केन्द्रीय उपाध्यक्ष · मधेश प्रदेश संयोजक

    नेपाल चिकित्सक संघ

    केन्द्रीय कार्यकारिणी समितिको २०७९–२०८२ कार्यकालका लागि निर्वाचित। सो कार्यकाल सम्पन्न भइसकेको छ।

    २०२३–२०२६

  • सहसचिव, केन्द्रीय कार्यकारिणी समिति

    नेपाल चिकित्सक संघ

    २०२०–२०२३

  • प्रादेशिक संयोजक, कोभिड-१९ चिकित्सकीय प्रतिकार्य

    नेपाल चिकित्सक संघ, प्रदेश २

    २०२०–२०२१

  • महासचिव

    नेपाल चिकित्सक संघ, नारायणी शाखा, वीरगंज

    डा. सिंहको आफ्नै विवरणमा उल्लेखित; मिति स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भएको छैन।

    पूर्ववर्ती कार्यकाल

उहाँकै शब्दमा

उपचार दर्शन

म विश्वास गर्छु कि हरेक बिरामी सहानुभूतिपूर्ण, सम्मानजनक र प्रमाणमा आधारित उपचारको हकदार हुन्छ। मेरो तरिका हो — ध्यानपूर्वक सुन्ने, स्पष्ट रूपमा बुझाउने, र रोग मात्र होइन, सिंगो मान्छेको उपचार गर्ने। रोकथाम, समयमै उपचार, र इमानदारी तथा मर्यादामा आधारित विश्वासिलो साझेदारीमार्फत बिरामीहरूलाई राम्रो स्वास्थ्य प्राप्त गर्न सघाउने मेरो ध्येय हो।

डा. निरज कुमार सिंह